Toeristische gegevens

Turkije heeft een zeer rijk cultureel verleden met als hoogtepunten de neolithische cultuur van Çatal Hüyük bij Konya, het koninkrijk van de Hettieten, dat van de Oerarteeërs, het koninkrijk Phrygie, de cultuur van de Griekse Ioniërs, de ontwikkeling van het hellenisme met name op stedenbouwkundig en sculpturaal gebied (Pergamum, Priene), en, na de oudheid, de cultuur van de Seldjoeken (11de–13de eeuw) die overging in die van de Turken onder de dynastie van de Osmanen; in Europees Turkije was Istanbul onder de naam Constantinopel de hoofdstad van het Byzantijnse Rijk en het Osmaanse Rijk. Naast vele islamitische monumenten bezit deze stad het hoofdwerk van de Byzantijnse bouwkunst, de Aya Sophia (6de eeuw). Een andere bezienswaardige stad in Europees Turkije is Edirne met o.a. de moskee van de hand van Turkijes belangrijkste architect, Sinan (16de eeuw).

Pamukkale

In Aziatisch Turkije (Anatolië) is om te beginnen de Egeïsche kust interessant. Izmir, het antieke Smyrna, is het uitgangspunt voor het bezichtigen van de imposante ruïnes van de Griekse en hellenistische centra van weleer: behalve Priene en Pergamum o.a. Efeze, Milete, Didyma, Halicarnassus, Sardes en Hiërapolis, vlak bij Pamukkale, dat vermaard is om de terrasvormige kalkafzettingen van het warme, kalkrijke bronwater. Izmir zelf bezit een belangrijk Hettitisch museum.

Manisa is het voornaamste Turks-islamitische cultuurcentrum in het Egeïsche gebied, met o.a. vele moskeeën. De badplaats Çesme heeft een middeleeuws fort. Kusadasi (Vogeleiland) is een moderne, drukbezochte badplaats. Van de Middellandse-Zeekust is de badplaats Antalya het toeristisch centrum. Ook in dit kustgebied bevinden zich resten uit de antieke tijd, o.a. een aantal vnl. Romeinse theaters, in Aspendos (voor 15.000 toeschouwers; jaarlijks voorstellingen in juni), Demre, Side, Perge, Kas, Termessos (Grieks) en Xanthos. Bij Demre bevinden zich voorts de ruïnes van Myra, de stad van Nicolaas van Myra (Sinterklaas), boven wiens graf een (Byzantijnse) kerk is gebouwd. In Perge bevindt zich behalve een theater ook een antiek stadion, bestemd voor 27.000 toeschouwers. Meer in oostelijke richting zijn toeristische plaatsen: Alanya, een vesting uit de Seldjoekentijd met binnen de – dubbele – muren moskeeën, een overdekte bazar, een karavanserai en een paleis; de Damlatas-druipsteengrot nabij Alanya; de badplaats Anamur met een groot middeleeuws kasteel; de badplaats Silifke met een kruisvaardersburcht; Mut met een 14de-eeuwse vesting; Adana; Antakya (het antieke Antiochie) met een befaamde collectie Romeinse mozaïeken in het museum.

Bibliotheek van Efese

De Zwarte-Zeekust heeft een mild klimaat. Hier valt de meeste neerslag van Turkije, zodat er uitgestrekte (sparren)bossen zijn. Tot de meer moderne badplaatsen behoort Giresun. Interessante architectuur heeft Trabzon (het Trebizonde uit de Byzantijnse tijd). Ten zuiden hiervan ligt boven een steile afgrond het 14de-eeuwse klooster van Sumela (Byzantijnse fresco's).

In West-Anatolië zijn Bursa en Iznik bezienswaardig. Bij Çanakkale ligt de ruïneheuvel van Troje. In Centraal-Anatolië liggen in de – wijde – omgeving van Ankara (musea, o.m. met de vondsten uit Alaca Hüyük): Bogazkale met de ruïnes van de Hettitische stad Hattusa en Yazilikaya met een Hettitisch heiligdom met beroemde reliëfs (13de eeuw v.C.); voorts de ruïnes van de Hettitisch-Phrygische stad Gordium, waar Alexander de Grote de ‘gordiaanse knoop’ zou hebben doorgehakt (zie ook Gordias) en de ruïneheuvel Alacahüyük. Amasya bezit o.a. moskeeën en rotsgraven van Pontische koningen. In het zuiden is de bedevaartplaats Konya bekend om de ‘dansende derwisjen’.

Het zuiden van Oost-Anatolië wordt ingenomen door het (historische) landschap Cappadocië, dat vooral bekend is om groepen grillige rotsen met vele natuurlijke grotten, die hebben gediend als woning, kerk of klooster. Men vindt ze o.a. bij Kayseri, Ürgüp, Göreme (kloostercomplex uit de 10de–11de eeuw met fresco's) en Derinkuyu (onderaardse steden). In Kayseri, Kirsehir en Nigde zijn fraaie voorbeelden van Seldjoekse en latere bouwkunst. O.a. hier kan men aan de portalen van de moskeeën en medressen (= islamitische hogescholen) de Turks-islamitische beeldhouwkunst bewonderen, die vooral vanaf de 13de eeuw bestaat uit uitermate fijne, filigraanachtige arabesken en geometrische figuren; het beroemdste voorbeeld is de sculptuur van de Grote Moskee (13de eeuw) in Divrigi.

In de overige delen van Oost-Anatolië zijn bezienswaardig: Tokat met een kasteel met 28 torens en moskeeën uit de 12de–16de eeuw; Kars met resten van de Armeense stad Ani (10de–11de eeuw); Diyarbakir met talrijke oude bouwwerken, o.a. een moskee uit ca. 1090 en een 5 km lange basalten (dus zwarte) stadsmuur met 72 torens; Van aan het Vanmeer, waar rotsgraven van de Oerarteeërs zijn gevonden; in het Vanmeer het eiland Ahtamar met de resten van een Armeens klooster (10de eeuw). Op de tegenover Van gelegen oever van het meer rijst de Nemrud Dag op, op welks 2150 m hoge top zich de resten bevinden van een heiligdom en graf (van Antiochus I van Commagne), bestaande uit o.a. een 50 m hoge piramide en vijf ca. 9 m hoge, tronende godenbeelden.

Bronnen:

Microsoft Encarta 99 Encyclopedia (Winkler Prins editie)

Het Ministerie voor Toerisme Republiek Turkije (Algemeen directoraat voor informatie)

Turkije Reisgids (Turks Nationaal Verkeersbureau)